أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

573

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

پردهء كعبه ارسال پرده براى داخل كعبه « 1 » و نيز حجرهء شريفهء حضرت رسول صلى الله عليه و آله خاص دولت عثمانى بود ، اما پردهء بيرونى كعبه از مصر و از درآمد موقوفاتى بود كه در مصر قرار داشت . زمانى كه سلطان سليمان عثمانى دريافت كه موقوفاتى كه صالح اسماعيل از سلاطين چركس براى تهيهء پرده معين كرده است كفايت مخارج آن را نمىكند ، دستور داد تا ده قريهء ديگر هم براى اين كار خريدارى و براى تأمين مخارج و هزينه‌هاى پرده وقف شود . « 2 » در تمام دورهء اول عثمانى اين درآمد صرف همين كار مىشد تا آن كه محمدعلى پاشا آن اوقاف را تعطيل كرده ، مقرر شد تا درآمد آنها به خزانهء حكومتى واريز شده ، هزينهء پردهء كعبه هم از خزانه حكومت پرداخت شود . در اين باره توضيحاتى خواهد آمد . استاد يوسف احمد ، مفتش آثار عربى ، در كتاب المحمل و الحج اسامى روستاهايى را كه سلطان سليم وقف كرده است نام برده و سپس مىنويسد : « 3 » اميدوارم دوستم ، مورّخِ محقق محمود رمزى بيك ، مفتّش سابق ماليه ، دربارهء اسامى ده روستاى وقف شده تحقيق كند . « 4 » و اين كه آيا آنها يا برخى از آنها موجود است يا نه ؟ و نيز اين كه اسامى آنها تغيير كرده است يا نه ؟ و حاصل كار خود را در اختيار من بگذارد كه در آن صورت من و همهء مسلمانان از او سپاس‌گزار و دعاگو خواهيم بود . اما اسامى اين روستاها : 1 . بيسوس : قريه‌اى كه نام فعلى آن باسوس در مركز قليوب و شهر قليوبيه است . 2 . ابو الغيب : به نام ابو الغيظ در همان شهر معروف است . 3 . حوض بقمص : نام فعلى آن حوض بقيس در اراضى ناحيهء مرصفا در مركز بنها و

--> ( 1 ) . آخرين پردهء داخلى كه عثمانىها فرستادند پرده‌اى بود كه سلطان عبدالعزيز بن سلطان محمود عثمانى در سال 1227 فرستاد . ( 2 ) . الإعلام بأعلام البيت الحرام ، ص 234 . در آنجا قطبى شرحى از قول مصطفى چلبى زاده بن مسيح زاده از كاتبان‌ديوان مصر كه به مكه آمده بوده ، در باره اين روستاها نقل كرده است . « ج » ( 3 ) . كتاب المحمل و الحج ، ج 1 ، ص 257 ؛ وى اين كتاب را پس از اداى حج در سال 1355 نوشت . ( 4 ) . اينها وقف سلطان سليمان است كه وى نص آن وقفنامه را با تاريخ 947 در كتابش آورده است .